دو قوس اوّل و دوم را با هم جمع مىكنيم ، و اگر شمالى باشد آن دو را از هم مىكاهيم ، و آنچه حاصل مىشود متمّم ارتفاع سمت مفروض است . و اگر خورشيد بر معدّل النّهار باشد ، قوس اوّل متمّم آن ارتفاع خواهد بود . و پيشتر شناختن عرض بلد را با دانستن دو ارتفاع و سمتهاى آنها در مدار واحد گفتيم ، كه از روى آن ميل همين مدار معيّن مىشود . اكنون به آن اشكال [ يعنى تصاويرى كه در شكل 4 صفحهء 48 همين كتاب آمده است ] كه در آنها ، بنابر رصدهاى من ، مطلب با مثلّثها بيان شده ، بازمىگردم و مىگويم [ شكل 21 ] : اگر دو ضلع TW و WY از مثلّث TWY ، و نيز حصّهء سمت [ شكل 21 ] بزرگتر K ? دانسته باشد ، چون نسبت TW به WY برابر با نسبت TK به KN است ، پس KN و K ? معلوم است ، و بنابر آن تفاضل ميان K ? و KN در سمت جنوبى و حاصل جمع آنها در سمت شمالى دانسته است ، و آن برابر با گشادگى مشرق ( سعة المشرق ) است . چون عمود ? S را بر TN فرود آوريم ، بدان جهت كه طول اين عمود با طول عمود فرود آمدهء از e بر سطح مدار كه خطّ المركزين [ يعنى ميان مركز كلّ